Mediterranean Journal of Educational Research
Abbreviation: MJER | ISSN (Print): 1309-0682 | DOI: 10.29329/mjer

Volume 15 Issue 38 (December 2021)

Original Articles

Original article | Mediterranean Journal of Educational Research Vol. 15 (38)
Matematik Öğretmenlerinin Matematiksel Muhakeme Becerilerinin TIMSS Standartlarına Göre İncelenmesi

Aysu Nur Benli & Burçin Gökkurt Özdemir

pp. 1 - 28   |  DOI: 10.29329/mjer.2021.424.1

Abstract

Bu araştırmanın amacı, matematik öğretmenlerinin matematiksel muhakeme becerilerinin TIMSS standartlarına göre incelenerek yeterliklerinin incelenmesidir. Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırma açıklayıcı durum çalışması deseni niteliğindedir. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye’nin Batı Karadeniz Bölgesinde bulunan bir ilin altı devlet okulunda aktif olarak çalışmakta olan 10 matematik öğretmeni (5 ortaokul, 5 lise) oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, Çoban (2010) tarafından geliştirilen “Matematiksel Muhakeme Değerlendirme Ölçeğinden” seçilen üç açık uçlu soru doğrudan görüşme formuna dâhil edilmiş, üç test sorusu da açık uçlu soru şeklinde düzenlendikten sonra görüşme formuna dâhil edilmiştir. Verilerin analizinde nitel veri analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonunda matematik öğretmenlerinin analiz etme, karar verme ve genelleme yapma boyutunda rutin olmayan problem çözme ve bağlantılar oluşturma boyutuna kıyasla daha yeterli oldukları görülmüştür. Elde edilen verilere genel olarak bakıldığında ortaokul matematik öğretmenlerinin lise matematik öğretmenlerine kıyasla TIMSS’nin boyutlarında daha yeterli oldukları tespit edilmiştir. Bununla birlikte bağlantılar kurma boyutunda lise matematik öğretmenlerinin daha doğru cevap verdikleri dikkat çekmiştir. Genel olarak matematik öğretmenlerinin çoğunun TIMSS’nin boyutlarında rutin olmayan problem çözme ve bağlantılar oluşturma açısından yeterli olmadığı, rutin olmayan problemi birden fazla çözme aşamasında zorlandıkları ortaya çıkmıştır.

Keywords: Matematiksel Muhakeme, TIMSS, Matematik Öğretmenleri

Original article | Mediterranean Journal of Educational Research Vol. 15 (38)
Organik Gıda Boyası Üreterek Periyodik Tablo Oluşturalım Etkinliğiyle Özel Yetenekli Öğrencilerin Akıl Yürütme Stillerinin İncelenmesi

Güliz Kaymakcı, Volkan Duran & Ayşe Sena Engin

pp. 29 - 53   |  DOI: 10.29329/mjer.2021.424.2

Abstract

Bu çalışmada, özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin fen etkinliklerinde organik boya kullanımına yönelik kavramsal değişimleri ile akıl yürütme stilleri incelenmiştir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılarak, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Muğla iline bağlı BİLSEM’de öğrenim görmekte olan dört kız ve altı erkek öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada; gıdalardan organik boya elde edilmesi, organik boyaların kullanılmasının önemi ve periyodik tablo ile ilgili olarak gerçekleştirilen eğitimin öğrencilerde hangi boyutlarda ve ne düzeyde bir kavramsal değişime yol açtığı, öğrencilerin akıl yürütme stillerinin belirlenmesi ve öğrencilerin gıdalarda organik boya kullanımına ilişkin görüşlerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen “Özel Yetenekli Öğrenci Görüşme Protokolü” ile toplanarak, “Akıl Yürütme Stili Modeli”ne göre oluşturulan boyutlara yerleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler incelendiğinde kavramsal değişimin en fazla periyodik tablodaki elementlerin sınıflandırmasına yönelik olan sorularda olduğu, organik boyaların gıda üretiminde kullanımı ile ilgili sorularda ise daha az kavramsal değişim gerçekleştiği görülmektedir. Öğrencilerin etkinlik öncesinde sıklıkla nedensel, etkinlik sonrasında ise ereksel akıl yürütme stillerini kullanma yöneliminde oldukları görülmektedir. Özel yetenekli öğrencilerin, organik boya kullanımına yönelik görüşlerinde ise hem ön testte hem de son testte spesifik cevaplar yerine genel cevaplara odaklandıkları, etkinlik sonrasında sağlık ve organik gıda boyası kullanımı hususunda daha net ve doğru cevaplar verdikleri belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda özel yetenekli öğrencilere verilecek eğitimde farklı akıl yürütme stillerini kullanabilecekleri, kavramsal değişimlerinin hızlı olmasına yönelik ve öğrencilerin kendilerini geliştirebilecekleri eğitim programlarına ihtiyacı olduğu önerileri getirilebilir.

Keywords: Özel yetenekli öğrenci, Akıl yürütme stili, Organik gıda boyası, Periyodik tablo

Original article | Mediterranean Journal of Educational Research Vol. 15 (38)
Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğretim Teknolojilerine Yönelik Metaforları

Halil İbrahim Haseski

pp. 54 - 73   |  DOI: 10.29329/mjer.2021.424.3

Abstract

Günümüzde nitelikli insan gücü, ülkelerin en önemli sermayesi haline gelmiştir. Nitelikli insan kaynağı yetiştirme amacı, eğitim alanında çeşitli uygulamaların ve yaklaşımların hayata geçirilmesini sağlamıştır. Bu kapsamda gündeme gelen uygulamalardan biri olan öğretim teknolojileri, günümüz eğitim süreçlerinde önemli bir bileşen olarak kendine yer bulmuştur. Öğretim teknolojileri sayesinde, öğrenmenin eğlenceli, kalıcı ve daha verimli kılınması mümkün olabilmektedir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler Öğretmenliği programında öğrenim gören öğretmen adaylarının, öğretim teknolojilerine yönelik zihinsel imgelerini metaforlar aracılığıyla belirlemektir. Söz konusu amaç doğrultusunda 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Manisa Celal Bayar Üniversitesi Eğitim Fakültesinde Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalında öğrenim gören 54 öğretmen adayı araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmada yer alan katılımcılar, amaçlı örnekleme ve kritere dayalı örnekleme yöntemleri kapsamında belirlenmiştir. Araştırmada ulaşılan veriler araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama aracıyla elde edilmiştir. Geliştirilen veri toplama aracında “Bana göre, öğretim teknolojileri … gibidir. Çünkü, …” ifadesi ile belirlenmiş bir adet boşluk doldurmalı soru bulunmaktadır. Araştırma kapsamında toplanan veriler, iki uzman tarafından içerik analizi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda öğretim teknolojilerine yönelik 8 kategori altında toplanan 40 metafora ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular temelinde öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerine yönelik olumlu zihinsel imgelere sahip oldukları anlaşılmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan sonuçların konuyla ilgili yapılacak ileriki çalışmalara ve uygulamalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 

Keywords: Öğretim Teknolojileri, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, Metafor Analizi

Original article | Mediterranean Journal of Educational Research Vol. 15 (38)
Fen Bilimleri ve Matematik Öğretmen Adaylarının 21. Yüzyıl Becerilerinin Belirlenmesi ve Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Gonca Keser

pp. 74 - 85   |  DOI: 10.29329/mjer.2021.424.4

Abstract

21. yüzyıldaki teknolojik ve toplumsal gelişmeler ile birlikte bireylerin çağa ayak uydurmaları için sahip olması gereken beceriler de değişime uğramıştır. Bireylere 21. yüzyıl becerilerinin kazandırılmasında öğretmenler önemli rol oynamaktadır. Dolayısıyla, öğretmenlerin hizmet öncesi dönemden itibaren bu becerilere sahip olması gerekmektedir. 21. yüzyıl becerileri temel alan lisans programlarının bu amacı ne düzeyde gerçekleştiğinin belirlenmesi ve bu becerilerin düzeylerini belirleyen değişkenlerin belirlenmesi gelecekte eğitimcilerin, politikacıları ve bilim insanlarına yardımcı olacaktır. Buradan hareketle bu çalışma ile fen bilimleri ve matematik öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerini belirlemek ve cinsiyet, sınıf düzeyi, yerleşim yeri değişkenleri açısından 21. yüzyıl becerilerinin düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, betimsel tarama ve nedensel karşılaştırma araştırma modelleri ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları, Adıyaman Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde 2019-2020 güz yarıyılında öğrenim gören 143 fen bilimleri ve matematik öğretmen adayıdır. Araştırmada veriler Çok Boyutlu 21. yüzyıl Becerileri Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine orta düzeyde sahip olduklarını düşündükleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerine ilişkin kendilerini yetersiz, girişimcilik ve inovasyon becerileri, bilgi ve teknolojileri okuryazarlığı becerilerine ilişkin kendilerini yeterli nitelendirdikleri belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının 21. Yüzyıl becerilerinin sınıf düzeyi, cinsiyet ve yerleşim yerleri açısından anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Keywords: 21. Yüzyıl becerileri, Fen Bilgisi Öğretmen Adayları, Matematik Öğretmen Adayları